İÇİNDEKİLER
• Davranış ve Davranış Bilimleri
• Davranış Bilimlerinin Özellikleri
• Davranış Bilimlerinin Diğer
Disiplinlerle İlişkisi
HEDEFLER
• Bu üniteyi çalıştıktan sonra;
• Davranış kavramını öğrenebilecek
• Davranış bilimlerini ve ilgili bilim
dallarını bilecek,
• Davranış bilimleri ve örgütsel davranış
arasındaki ilişkiyi bilecek,
• İnsan ve işgören davranışları
bakımından davranış bilimlerini
açıklayabilecek,
• Davranış bilimlerinin diğer bilimlerle
olan ilişkisini açıklayabilecek,
• Davranış bilimlerinin özelliklerini
bilecek,
ÜNİTE
1
DAVRANIŞ BİLİMLERİ VE DİĞER
SOSYAL BİLİMLERLE İLİŞKİSİ
DAVRANIŞ BİLİMLERİ
Doç.Dr.Hasan TUTAR
Davranış Bilimleri ve Diğer Sosyal Bilimlerle İlişkisi
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 19
Özet
•Davranış bilimleri sosyoloji, psikoloji, sosyal psikoloji ve antropoloji gibi
bilim disiplinleri grubunun genel adıdır. Davranış bilimleri bireyin,
grubun, ilkel veya modern toplumun davranışlarının, sebep ve
sonuçlarını, onları davranışa yönelten temel faktörlerin neler olduğunu
incelemeyi konu edinir. Davranış bilimleri sosyoloji, psikoloji, sosyal
psikoloji ve antropoloji gibi bilim disiplinleriyle doğrudan ilgili olmanın
yanında; tarih, iktisat, hukuk ve biyoloji gibi diğer bilim dallarıyla da
dolaylı olarak ilgilidir. Bu bakımdan davranış bilimlerini oluşturan söz
konusu bilim dalları iç içe geçmiş daireler şeklindedir. Bu dairelerin alt
kümesini oluşturan bilim disiplinleri davranış bilimlerinin ortak
elemanlarıdır.
•Davranış bilimleri davranışların bilimsel olarak incelenmesini amaç
edinen bilimler setidir. Bu tanıma uygun olarak incelemeler; insan
davranışlarının oluşumu, işleyişi ve değişimi üzerinde yoğunlaştırılarak
konunun ilkeleri belirlenmeye çalışılır. Davranış bilimleri, insan
davranışlarının açıklandığı bütün bilim dallarını kapsar. Amacı, insanın
zihin süreçlerini araştırmak ve bu zihinsel işleyiş süreçlerine bağlı
olarak geliştirilen davranışlarını anlamlaştırmaktır. Böylece insan
faktörü üzerinde durularak, her davranışın bir nedeni olduğu
gerçeğinden hareketle, onun toplumsal ve bireysel davranışlarına
anlam verilmeye çalışılmaktadır. Çalışmaların hedefi, insan
davranışlarının özelliklerini nedenleriyle birlikte açıklamak olmaktadır.
•İnsan davranışlarının organizasyonunun son derece karmaşık oluşu
psikologların, sosyologların, siyaset bilimcilerin, ekonomistlerin,
yöneticilerin, endüstri mühendislerinin ve daha pek çok araştırmacı
bilim adamının öteden beri dikkatini çekmiştir. Bu araştırmacıların her
biri davranış konusunu kendi disiplin alanları esasına göre analiz
etmeye çalışmışlardır. Bugünkü davranış bilimlerinin bilimsel yaklaşımı,
insan davranışlarının genellenebilmesi hakkında bazı kuramlar
oluşturma veya bu tür davranışların belirli kalıplar içerisinde
yorumlamadır.
Davranış Bilimleri ve Diğer Sosyal Bilimlerle İlişkisi
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 20
Değerlendirme
sorularını sistemde ilgili
ünite başlığı altında yer
alan “bölüm sonu testi”
bölümünde etkileşimli
olarak
cevaplayabilirsiniz.
DEĞERLENDİRME SORULARI
1. Davranış bilimlerinin özellikleri açısından aşağıdakilerden hangisi
doğrudur?
a) Davranış bilimleri kural koyucudur.
b) Davranış bilimleri açıklayıcıdır.
c) Davranış bilimleri sosyal bilimleri de kapsayan geniş bir alandır.
d) Davranış bilimleri matematiksel yöntemlerle açıklanabilir.
e) Davranış bilimleri istatistiksel yöntemlerle açıklanabilir.
2. Aşağıdakilerden hangisi sosyolojinin konularından biri değildir?
a) Grup değerleri ve normlar
b) Roller ve çatışmalar
c) Grup ihtiyaçları ve gruba uyum süreçleri
d) Bireyin psikolojik ihtiyaçları
e) Toplumlar, kurumlar, örgütler ve gruplar
3. Aşağıdakilerden hangisi kültürel antropolojiyi oluşturan bilim dallarından
(disiplinlerden) biri değildir?
a) Arkeoloji
b) Etnoloji
c) Linguistik
d) Sosyal antropoloji
e) Antropometri
4. Aşağıdakilerden hangisi psikoloji bilimini oluşturan alt disiplinlerden biri
değildir?
a) Deneysel Psikoloji
b) Gelişim Psikolojisi
c) Eğitim Psikolojisi
d) Sosyal Psikoloji
e) Klinik Psikolojisi
5. Aşağıdakilerden hangisi davranış bilimleri ile ilgili sorulardan hareketle
insan davranışlarının incelenmesiyle ilgili değildir?
a) İnsan hangi durumda nasıl davranıyor?
b) Neden o şekilde davranıyor?
c) Davranışının arkasındaki güdü ne?
d) Davranışının amacı ve hedefi ne?
e) İstem dışı oluşan davranışlar nelerdir?
Davranış Bilimleri ve Diğer Sosyal Bilimlerle İlişkisi
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 21
6. Davranış bilimleri içerisinde hangi disiplinler yer alır?
a) Psikoloji, antropoloji, sosyoloji, ekonomi,
b) Psikoloji, işletme, sosyoloji, sosyal psikoloji,
c) Ekonomi, işletme, psikoloji, sosyoloji, antropoloji,
d) Psikoloji, sosyoloji, sosyal psikoloji, antropoloji,
e) Psikoloji, antropoloji, ekonomi, işletme.
7. Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
a) Psikoloji, birey ile toplum arasındaki ilişkileri inceler.
b) Sosyoloji, sosyal tabakalaşmayla ilgilenir.
c) Kültürel antropoloji, kültürün teknolojik araç kullanımını araştırır.
d) Sosyal psikoloji, toplumdaki dil ve arkeolojiyi konu alır.
e) Sosyoloji, sadece grupları konu edinir.
8. Aşağıdakilerden hangisi davranış bilimlerinde ağırlıklı konumda değildir?
a) Antropoloji
b) Psikoloji
c) Sosyoloji
d) Biyoloji
e) Tarih
9. Aşağıdakilerden hangisi sosyolojinin alt alanlarından biri değildir?
a) Bilgi sosyolojisi
b) Toplum sosyolojisi
c) Sanayi sosyolojisi
d) Kent sosyolojisi
e) Hukuk sosyolojisi
10. Aşağıdakilerden hangisi psikoloji biliminin temel amaçlarından biri
değildir?
a) Betimleme
b) Açıklama
c) Yordama
d) Araştırma
e) Kontrol
Cevap Anahtarı
1.B, 2.D, 3.E, 4.C, 5.E, 6.D, 7.B, 8.E, 9.B, 10.D
Güdülenme ve Güdülenme Kuramları
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 21
Özet
•İnsanlar daima bir şeyler ister, bir amaç edinir, bir hedefin peşinden
koşar. Bütün bunların arkasında bir neden veya itici güç vardır; buna
güdü diyoruz. Güdüler insanın canlılık özelliği gösterdiği anda başlar ve
ölünceye kadar onu etkilemeye devam eder. Bu yönüyle güdüler
insanın nefesi, soluk alıp vermesi gibidir. Canlılığın en açık göstergesi,
güdü ve soluk almaktır. Arkasında güdülerin olmadığı hiçbir davranış
yoktur. Hiçbir şey yapmamak da bir güdülenmedir. İnsanı bir şey
yapmamaya iten bir nedenin olması gerekir. İşte bu da güdüdür.
Güdüler insanın ihtiyaçlarıyla sürekli boğuşan biri olmasının doğal bir
sonucudur. Her insanın şu veya bu şekilde, az veya çok, sürekli veya
arasıra tatmin edilmesi gereken ihtiyaçları vardır. İnsana bu
ihtiyaçlarının karşılaması gerektiğini söyleyen, bir telkinde bulunan
nedenin olması gerekir. Bu güdüden başka bir şey değildir.
•İnsanın iki tür ihtiyacından bahsetmek gerekir. Bunlardan biri, sevgi,
şefkat, arzu, güven, sadakat, istek, özlem gibi psikolojik ihtiyaçlar;
diğeri ise onun yeme, içme, uyuma, cinsellik gibi biyolojik veya
fizyolojik yanlarına hitap eden fiziksel ihtiyaçlardır. İnsan bir taraftan
fiziksel ihtiyaçlarının, diğer taraftan da psikolojik ihtiyaçlarının veya
güdülerinin etkisi altındadır. İnsan, fizyolojik ihtiyaçlarını karşıladıkça
tatmin duygusu, psikolojik ihtiyaçlarını karşıladığı ölçüde de mutluluk
duygusu elde etmektedir. Bunları karşılayamadığı ölçüde de acı ve
elem duygusunun etkisi altına girer.
•İnsan bazen ihtiyacı olmasına rağmen, ihtiyacı peşinden koşmaz veya
ihtiyacını erteler. Bazı durumlarda ise ihtiyacını karşılamak onun
değerlerine ve inançlarına uygun düşmeyebilir. Aç olan ve parası
olmayan biri birinin ihtiyacını karşılamak için en yakın lokantaya
gitmesini veya bir arkadaşından para istemesini engelleyen bir neden
vardır. Bunu sağlayan şey onun değerleridir. Böylece insan inançları,
değerleri ve ihtiyaçları etkisinde yaşayan bir varlık olarak gündelik
yaşamını sürdürür. Buna göre ihtiyaçlar, organizmayı harekete
geçirirken, inançlar ve değerler hareketi durdurucu bir etki gösterebilir.
Güdülenme ve Güdülenme Kuramları
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 22
Değerlendirme
sorularını sistemde ilgili
ünite başlığı altında yer
alan “bölüm sonu testi”
bölümünde etkileşimli
olarak
cevaplayabilirsiniz.
DEĞERLENDİRME SORULARI
1. Aşağıdakilerden hangisi, insanın, kalıtsal ve öğrenilmiş güdülerinden biri
değildir?
a) Dengelenim güdüleri
b) Cinsel güdüler
c) Kendiliğinden doğan güdüler
d) Toplumsal güdüler
e) Bireysel güdüler
2. Aşağıdakilerden hangisi, Thorndike’ın “Etki Kanunu”na göre insanın olumlu
davranışlarını alışkanlık haline getirmenin araçlarından biri değildir?
a) Olumlu pekiştirme
b) Olumsuz pekiştirme
c) Güdüleme
d) Cezalandırma
e) Son verme
3. Aşağıdakilerden hangisi ihtiyaçların özelliklerinden biri değildir?
a) İhtiyaçlar çok sayıdadır.
b) Tatmin edildikçe şiddetleri azalır.
c) İhtiyaçlar doyumsuzdur.
d) İkame özellikleri vardır.
e) İhtiyaçların şiddeti farklıdır.
4. Aşağıdakilerden hangisi olumlu davranışları göstermek ve sonra da onları
alışkanlık haline getirmek için yönetim psikolojisinin kullandığı yöntemlerden biri
değildir?
a) Olumlu pekiştirme
b) Olumsuz pekiştirme
c) Sürdürme
d) Son verme
e) Cezalandırma
5. Aşağıdakilerden hangisi A. Maslow’a göre ihtiyaçlar hiyerarşisi kategorisinde yer
almaz?
a) Fizyolojik ihtiyaçlar
b) Güvenlik ihtiyacı
c) Ait olma ihtiyacı
d) Sevgi ve takdir ihtiyacı
e) Kendini tatmin ihtiyacı
Güdülenme ve Güdülenme Kuramları
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 23
6. Aşağıdakilerden hangisi öğrenme yoluyla sonradan kazanılmış güdülerden biri
değildir?
a) Birlikte olma güdüsü
b) Güçlü olma güdüsü
c) Başarma güdüsü
d) İhtiyaç giderme güdüsü
e) Sosyal kabul görme güdüsü
7. Aşağıdaki eşleştirmede hangisi yanlıştır?
a) Abraham Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi
b) Frederick Herzberg’in Çift Faktör Teorisi
c) Clayton Alderfer’in Hijyen Teorisi
d) David Mc. Clelland’ın Başarma İhtiyacı Teorisi
e) Clayton Alderfer’in ERG
8. Aşağıdakilerden hangisi Adams’ın geliştirdiği eşitlik teorisi temel kavramlarından
biri değildir?
a) Birey
b) İhtiyaçlar
c) Karşılaştırma
d) Girdiler
e) Çıktılar
9. Aşağıdakilerden hangisi öğrenilmiş (sosyal) güdülerden biri değildir?
a) Birlikte olma güdüsü
b) Güçlü olma güdüsü
c) Başarma güdüsü
d) Sosyal kabul görme güdüsü
e) Bireysel ihtiyaçlar güdüsü
10. Aşağıdakilerden hangisi McClelland’a göre başarma ihtiyacını fazla hisseden
insanların özelliklerinden biri değildir?
a) Bireyin toplumda bir statü edinme ihtiyacı başarma ihtiyacını artırır.
b) Bireyi yönlendiren husus maddî çıkarlar değil, başarılı olmanın verdiği kişisel
tatmindir
c) Başarılı olmak isteyen insanların sorumluluk alma ihtiyaçları yüksektir.
d) Başarılı olmak isteyen insanlar kendilerini sürekli gerçekçi hedeflere
yöneltirler.
e) Bu insanlar başarılarını takdir edecek ödüllere ihtiyaç duyarlar
Cevap Anahtarı
1.E,2.C,3.C,4.C,5.E, 6.D, 7.C, 8.B, 9.E, 10.A
Statü-Rol Davranışı ve Sosyal Kurumlar
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 20
Özet
•Statü, bireyin toplumsal yapıda edindiği pozisyonla ilgilidir. Rol ise,
statünün dinamik yönünü temsil eder. Doğuştan kazanılan verilmiş
statüler olabileceği gibi bireyin yaşam içerisinde kendi çaba, beceri ve
yetenekleri ile elde ettiği edinilmiş statüler de bulunmaktadır. Kişi aynı
anda birden çok statüye sahip olabilir. Bazı statüler zaman içerisinde
değişmezken, bazıları daha kolay değişir. Her statü belli kurallara
bağlıdır. Statüler arası ilişki ağı vardır ve toplumdan topluma değişiklik
gösterebilir. Bireylerin yetenekleri, eğitim seviyesi, sahip olunan
meslek, yaş ve cinsiyet statü faktörü olarak gösterilirken; bireylerin
kıyafetleri, sahip olunan otomobilin markası, ev eşyalarının kalitesi de
statü sembolü olarak değerlendirilir.
•Rol, bir sosyal pozisyonda yer alan kişinin davranış biçimlerinin
toplamıdır. Roller; temel roller, genel roller ve bağımsız roller olarak üç
grupta toplanabilir. Bireyin aynı anda birden fazla rol davranışını
gerçekleştirmek durumunda kalması ve davranış düzlemini
benimsememesi sonucunda rol çatışması ortaya çıkar. Rol belirsizliği
ise bireyin rolleri konusunda yeterli bilgisinin olmaması durumudur.
•Bireylerin toplum içinde nasıl davranması gerektiğini ve bu
davranışların kurallarını belirleyen, kişilere belli şekillerde davranması
için zorlayıcı etkide bulunan, aralarında birlik ve bütünlük olan uyumlu
ve örgütlü bütünlere sosyal kurumlar denir. Bu kurumlardan aile,
eşlerin duygusal ve üremeye dair gereksinimlerinin karşılandığı,
çocukların bakımının ve eğitiminin üstlenildiği, ortak amacı ve inançları
olan bir yapıdır. Bir sosyal kurum olarak eğitim kurumları, bireylerin
toplum içinde uyumlu bir şekilde yaşamalarını sağlayacak olan
toplumsal kuralları öğrenmelerinde etkili rol oynayan kurumlardır.
Eğitimin, toplumsal, ekonomik ve siyasal işlevleri bulunmaktadır.
Devlet, insanların toplumsal yaşamında başvurdukları bir örgütlenme
biçimidir ve siyasal bir organizasyondur. Farklı anlayış ve ideolojilere
göre devlet tanımları da farklılık göstermektedir. Din, sosyal dokunun
içinde ortaklaşa saptanmış inançlar sistemi ve en ince ayrıntısına dek
kurallandırılmış törenler bütünü olarak tanımlanabilir.
Statü-Rol Davranışı ve Sosyal Kurumlar
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 21
Değerlendirme
sorularını sistemde ilgili
ünite başlığı altında yer
alan “bölüm sonu testi”
bölümünde etkileşimli
olarak
cevaplayabilirsiniz.
DEĞERLENDİRME SORULARI
1. Aşağıdakilerden hangisi statünün özelliklerinden biri değildir?
a) Bazı statüler doğuştan vardır, bazıları ise sonradan kazanılır.
b) Aynı anda birden çok statüye sahip olunabilir.
c) Statüler arası ilişki ağı vardır.
d) Her statü belli kurallara bağlıdır.
e) Statüler toplumdan topluma değişiklik göstermez.
2. Aşağıdakilerden hangisi Platon’un devlet tanımıdır?
a) Devlet, birçok ailenin ve onların ortak mallarının egemen güç tarafından
yönetilmesidir.
b) Devletin varlık nedeni barış ve güvenliğin sağlanması, adaletin eşit
dağılımı, muhtaç durumda olanlara yardım etmek ve toplumun
mutluluğu için gerekli yasaları yapmaktır.
c) Devletin doğuş nedeni, insanların tek başlarına kendi kendilerine
yetememeleri ve ihtiyaçlarını karşılayabilmek için başkalarının yardım
ve iş birliğine gerek duymalarıdır. Bu durum beraberinde üreticiler,
toplumu koruyan ve yönetenler sınıfını getirecektir.
d) Devletin görevleri, ortak yararı, ortak iyiliği gerçekleştirmek, düzeni
sağlamak, kişilerin güvenliğini, ihtiyacını, mutluluğunu
gerçekleştirmektir.
e) Sınıflara bölünmüş bir toplumda devlet, ekonomik bakımdan egemen
olan sınıfın siyasal gücünü ifade etmektedir.
3. Aşağıdakilerden hangisi devlet biçimlerinden tirani’nin tanımıdır?
a) Tirani, görevlilerin servete değil erdeme göre seçildikleri bir yönetimi
anlatır.
b) Tiraninin bir biçiminde, yönetim kadrosunda yer alabilmek için belli bir
derecede mal sahibi olmak koşulu aranır.
c) Tiranide yönetim şiddete dayanır, toplum değerleri tek kişi tarafından
sömürülür.
d) Özgür fakat varlıklı olmayan kimseler çoğunluğu oluşturarak yönetimi
ellerine alırlarsa bu yönetim tirani olur.
e) Tirani de amaç, zenginlerin ve yoksulların çıkarlarını, serveti vebireysel
özgürlüğü korumaktır.
Statü-Rol Davranışı ve Sosyal Kurumlar
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 22
4. Bireyin toplumdaki veya bulunduğu ortamdaki en temel görevlerini ve
kimliğini belirleyen kavrama ne denir?
a) Rol çatışması
b) Sosyal hareketlilik
c) Rol belirsizliği
d) Statü sembolü
e) Anahtar statü
5. Aşağıdakilerden hangisi geleneksel geniş ailenin özelliklerinden biri değildir?
a) Geleneksel geniş ailede psikolojik ilişkiler yoğun değil, yaygındır.
b) Geleneksel geniş aile yapısı her iki eşin çalışmasına olanak verir.
İletişim ve etkileşim söz konusu olduğunda daha demokratik bir ilişki
söz konusudur.
c) Geleneksel geniş aile aynı zamanda hem üretim hem de tüketim
birimidir. Aile içinde yaşa ve cinsiyete göre bir iş bölümü mevcuttur.
d) Geniş ailelerin yaygın olarak görüldüğü geleneksel toplumlarda tüm
aile üyeleri dıştan gelen saldırılara birlikte karşı koyarlar.
e) Geleneksel geniş ailede aile üyeleri yapılan tüm eğlencelere ve
törenlere birlikte katılır.
6. Aşağıdakilerden hangisi bireyin aynı anda birden fazla rolü gerçekleştirmek
durumunda kalması ile yaşanan rol çatışmasına bir örnektir?
a) Tıp fakültesinde okumak isteyen bir öğrencinin eczacılık fakültesinde
okuyor olması
b) Bir hakimin bir suçtan dolayı karşısına çıkan oğlunu yargılamak
durumunda kalması
c) Üniversite mezunu bir kişinin, bir şirkette temizlik işleri yapması
d) Askeriyede çalışan bir kişinin, çocuklarına emrindeki askerlere
davrandığı gibi davranması
e) İlkokul mezunu birinin şirkette üst kademe yöneticisi olması
7. Bir kişinin avukat olması statü-rol eşleşmelerinden hangisine girer?
a) Verilmiş statü-Genel rol
b) Verilmiş statü-Bağımsız rol
c) Kazanılmış statü-Temel rol
d) Kazanılmış statü-Genel rol
e) Verilmiş statü-Genel rol
Tutumlar
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 18
Özet
•Tutumlar, genel olarak insanların, objelerin ve fikirlerin
değerlendirilmesi şeklinde açıklanmaktadır. Bu yönüyle
tutumlar herhangi bir bir unsura karşı gösterilen negatif ya da
pozitif tepkileri içermektedir. Basit bir olgu gibi görünen
tutumlar, bilişsel, duygusal ya da davranışsal olmak üzere üç
bileşenden oluşmaktadır. Her üç bileşenin etkileşimi ve ürünü
olarak ortaya çıkan tutumların oldukça karmaşık kavramlar
olduğuna dikkat çekmektedir. Tutumlar, kuvvet derecelerinin
farklı olması, karmaşıklık, bileşenler arası tutarlılık, tutumlar
arası etkileşim, sonradan edinilme, inanç ve değer yargılarına
bağlı olması ile öğrenilme gibi özelliklere sahiptir.
•Tutumların oluşumunda ve değişiminde çok sayıda faktör rol
oynamaktadır. Bu faktörler genel olarak, bireyin kendisinden
kaynaklananlar ve bireyin kendisi dışındaki unsurlardan
kaynaklananlar olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. “Genetik
faktörler, fizyolojik faktörler, deneyim ve kişilik” bireyin
kendisinden kaynaklanmakta iken; “aile ve arkadaşlar, medya,
sosyal sınıf, grup üyeliği” gibi faktörler bireyin kendisi dışındaki
unsurlardan kaynaklanmaktadır. Tutumlar birey açısından
birçok fonksiyonu yerine getirmektedir. Bunlar arasında,
bireyin olumsuz duygulardan kurtulmasını sağlamak, bireyin
benliğinin gelişmesini sağlamak ve belli ihtiyaçlarının
doyurulmasını sağlamak ön plana çıkmaktadır.
Tutumlar
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 20
Değerlendirme
sorularını sistemde ilgili
ünite başlığı altında yer
alan “bölüm sonu testi”
bölümünde etkileşimli
olarak
cevaplayabilirsiniz.
DEĞERLENDİRME SORULARI
1. Aşağıdakilerden hangisi insanların tutum nesnesine yönelik düşünce, bilgi
ve inançlarını ifade eden bileşendir?
a) Duygusal bileşen
b) Bilişsel bileşen
c) Davranışsal bileşen
d) Karar bileşeni
e) Sosyalleşme bileşeni
2. Aşağıdakilerden hangisi tutumların özelliklerinden değildir?
a) Tutumların kuvvet derecesi birbirinden farklıdır.
b) Tutumların bileşenleri arasında tutarlılık söz konusudur.
c) Tutumlar, genellikle dayandıkları inançlar ve değer yargıları devam
ettikçe varlığını sürdürür.
d) Tutumların değişimi imkansızdır.
e) Tutumların değişiminde öğrenme önemlidir
3. Aynı veya benzer yaşam tarzını benimseyen, bu durumun bilincinde olan
ve tutumların oluşumunda önem taşıyan faktör aşağıdakilerden hangisidir?
a) Deneyimler
b) Sosyal sınıf
c) Arkadaş çevresi
d) Bireysel özellikler
e) Kişilik
4. Aşağıdakilerden hangisi tutumlar ve davranışlar arasında tutarsızlığa neden
olan faktörlerden değildir?
a) Tutumların kuvveti
b) Kararlılık
c) Ego
d) Fakındalık
e) Zaman
Tutumlar
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 21
5. Bireylerin çeşitli tutum konularına ilişkin tepkilerini, belli kurallar dahilinde
ve sayısal olarak değerlendirmesi esasına dayanan araçlara ne denir?
a) Tutum ölçeği
b) Projektif testler
c) İşlevsel kuramlar
d) Beklenti-değer kuramı
e) Hiçbiri
6. Tutumlar ile ilgili olarak aşağıda yer alan ifadelerden hangisi yanlıştır?
a) Tutumlar, insanların, nesnelerin ve fikirlerin değerlendirilmesine
ilişkindir.
b) Tutumlar, herhangi bir kişi, nesne ya da fikir hakkında yargıya
varılmasına ilişkindir.
c) Tutumlar, çevremizde yer alan nesnelere yönelik tavır takınmamızla
ilgilidir.
d) Tutumlar, insanların doğuştan kazandığı özelliklere bağlı olarak
herhangi bir nesneyi veya fikri reddetmesine ilişkindir.
e) Tutumlar, bireylerin belirli bir kişiyi, grubu, kurumu ya da düşünceyi
kabul etmesi ya da reddetmesine ilişkindir.
7. Aşağıdakilerden hangisi tutumların oluşumunda rol oynayan ve bireyin
kendisinden kaynaklanan faktörlerdendir?
a) Medya
b) Aile ve arkadaşlar
c) Fizyolojik özellikler
d) Sosyal sınıf
e) Kültürel özellikler
8. Tutumların oluşumunda rol oynayan ve bireyin doğuştan gelen
özellikleriyle bağlantılı olan faktör aşağıdakilerden hangisidir?
a) Deneyimler
b) Fizyolojik özellikler
c) Arkadaş çevresi
d) Bireysel özellikler
e) Grup üyeliği
Tutumlar
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 22
9.
I. Egoyu savunma
II. Benlik geliştirme
III. İhtiyaçları doyurma
IV. Uyum sağlama
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri tutumların işlevlerindendir?
a) Yalnız I
b) Yalnız II
c) I ve II
d) I, II ve III
e) I, II, III ve IV
10. Aşağıdakilerden hangisi tutumların değişimini açıklamaya yarayan
kuramlardandır?
a) Farkındalık kuramı
b) Öğrenme kuramı
c) Yargı kuramları
d) Duygusal ifade kuramı
e) Ego kuramı
Cevap Anahtarı
1.A, 2.D, 3.B, 4.C, 5.A, 6.D, 7.C, 8.B, 9.E, 10.B
Kültür ve Davranışa Etkisi
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 21
Özet
•Kültür genel olarak bir toplumun sahip olduğu maddî ve manevî
değerlerinden oluşan bir bütündür. Toplumda mevcut her tür bilgi, ilgi,
alışkanlık, değer yargıları, tutumlar, davranışlar, görüş düşünce ve tüm
davranış şekilleri o toplumun kültürünü oluşturur. Buna göre kültürün
iki genel boyutunun olduğu anlaşılmaktadır; bunlar maddî kültür
boyutu ve manevî kültür boyutu. Maddî kültüre şekil veren temel
faktörün de manevî kültür olduğu dikkate alınınca aslında kültürü
oluşturan manevî değerler bütününün maddî (somut) alana
yansımasıyla, kültürün manevî maddî boyutu ortaya çıkmış olur. Bu
nedenle kültür denilince daha çok “manevî” kültürün akla
gelebileceğini ileri sürmek mümkündür. Bir insan topluluğunun (millet)
ortak inanç ve uygulamaları onun kültürünü oluşturur ve kültür bu
yönüyle özel ve o millete has maddî ve manevî değerler bütününü
ifade eder.
•Kültürü, insanların ve toplumların psikolojik dünyalarına ve somut
deneyimlerine anlam vermelerini sağlayan değerler, tasarımlar,
semboller ve simgeler bütünü olarak görebiliriz. Kültürler somut
simgelerden, sembollerden ve deneyimlerden oluşur. Zaman içinde
kabul edilme durumuna göre tüm topluma yayılır ve toplumların ve
grupların davranışlarını, inançlarını, tutumlarını ve değerlerini oluşturur
Kültür, toplumların tarihsel süreç içerisinde karşılaştıkları her tür
ihtiyaçlarını çözmek amacıyla geliştirdikleri ortak/paylaşılmış çözümler
bütünüdür.
•Kültür, toplumların ve grupların tecrübelerini, inançlarını, sanat
anlayışlarını, ahlâkî ve hukuksal normlarını adet ve gelenekleri ile
sosyal bir varlık olarak tüm değerlerini içeren bir kavramdır. Burada
yapılan tanım oldukça geniş ve kapsamlıdır. Bir toplumun taşıdığı tüm
değerleri ve ortaya koyduğu tüm eserleri kapsar. Kültür tanımında
“değer” ve “eser” kavramları oldukça önemlidir. Buna göre yeni bir
tanım yapacak olursak diyebiliriz ki kültür; bir toplumun sahip olduğu
değerler ve ortaya koyduğu eserler bütünüdür. Bu tanım, kültürün
içinde barındırdığı tüm maddî (somut) ve manevî (soyut) unsurları
kapsayan geniş bir içeriğe sahiptir. Kültür değişmeleri sırasında bu iki
boyutta değişmeler yaşanır; ancak maddî kültür unsurlarının değişimi
manevî kültür unsurlarından daha hızlı ve kolaydır.
Kültür ve Davranışa Etkisi
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 23
Değerlendirme
sorularını sistemde ilgili
ünite başlığı altında yer
alan “bölüm sonu testi”
bölümünde etkileşimli
olarak
cevaplayabilirsiniz.
DEĞERLENDİRME SORULARI
1. Kültür konusunda aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
a) Kültür, öğrenilir.
b) Kültür, değişmezlik özelliğine sahiptir.
c) Kültür, toplumsaldır.
d) Kültür, kurallar sistemidir.
e) Kültür, ihtiyaç gidericidir.
2. Gençlik çetelerinin oluşturduğu ortak davranış biçimleri aşağıdakilerden
hangi kültür kapsamındadır?
a) Genel kültür
b) Alt kültür
c) Maddî kültür
d) Karşı kültür
e) Önceden oluşan kültür
3. Bireyin doğumundan ölümüne kadar toplumun istek ve beklentilerine
uyacak şekilde kendini düzenlemesi ve uyum yönünde çaba göstermesine
ne denir?
a) Kültürleşme
b) Kültürleme
c) Kültürlenme
d) Kültürel yayılma
e) Kültürel değişme
4. Farklı kültürler arasında etkileşim sonucunda ortaya çıkan bir kültürel
değişme durumuna ne denir?
a) Kültürel yayılma
b) Kültürleşme
c) Kültürleme
d) Kültürlenme
e) Kültürel değişme
5. Hâkim kültürün genel özelliklerini reddeden ve onunla açıkça çatışmaya
giren toplumsal grupları nitelendiren kültüre ne denir?
a) Alt kültür
b) Yan kültür
c) Üst kültür
d) Asimilasyon
e) Karşı kültür
Kültür ve Davranışa Etkisi
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 24
6. Aşağıdakilerden hangisi kültürün özelliklerinden biri sayılmaz?
a) Kültür, bireyseldir, kendini yetiştirmiş insana kültürlü denir.
b) Kültür, çocukluktan başlayarak öğrenilir.
c) Kültür, günün koşullarına göre değişebilir.
d) Kültür, bir kurallar sistemidir.
e) Kültür, teknoloji ile ilgilidir.
7. “Büyüklerin yanında sigara içilmez” şeklinde yerleşmiş olan kültür,
aşağıdakilerden hangisi için örnek teşkil eder?
a) Genel kültür
b) Alt kültür
c) Maddî kültür
d) Karşı kültür
e) Önceden oluşan kültür
8. Türk kültürü denildiğinde bu kavram hangi tür kültür kapsamındadır?
a) Genel kültür
b) Alt kültür
c) Maddî kültür
d) Karşı kültür
e) Önceden oluşan kültür
9. Belli bir kültürü bilinçli çabalarla başka topluma kazandırmaya ne ad
verilir?
a) Kültürel yayılma
b) Kültürleşme
c) Kültürleme
d) Kültürlenme
e) Kültürel değişme
10. Yaşlıların gençlerin yarattığı kültürel değerleri öğrenip benimsemesine ne
ad verilir?
a) Prefigüratif kültür
b) Postfügüratif kültür
c) Cofügüratif kültür
d) Birlikte değişme
e) Kültürel aktarım
Cevap Anahtarı
1.B, 2.D, 3.B, 4.D, 5.E, 6.A, 7.A, 8.A, 9.A, 10.A
Öğrenme ve Öğrenme Kuramları
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 22
Özet
•Aristo, insan bilme eğiliminde ve öğrenme ihtiyacı olan bir varlıktır
diyor. Öğrenme insan hayatının vazgeçilmez bir parçasıdır. Yeni
doğmuş bir çocuk önce annesini tanır, tanımlar, onun kokusunu ve
sesini algılar. Sonra anne sesi ile diğer sesler arasında ilişki kurar;
sesleri seçici algı yeteneği ile sesler arasında ayrım yapar. Bütün bu
süreçler öğrenmenin unsurlarıdır. Öğrenme çocukluktan başlayıp
gençlik, olgunluk ve yaşlılık dönemleri olmak üzere kesintisiz biçimde
devam eden bir süreçtir. Yaşamı sürdürme ve basit daha basit bir
yaşamdan daha karmaşık bir yaşama geçiş için öğrenme bir
zorunluluktur. Yapılan çeşitli araştırmalar öğrenmeye yönelik farklı
bakış açılarının ve kuramların ortaya çıkmasını sağlamıştır.
•Öğrenmenin sonunda öğrenende davranış değişiklikleri ortaya çıkar.
Öğrenme, öğrenilenlerin bellekte saklanması, öğrenenin, öğrendiğini
algılaması ve öğrendiği davranışı alışkanlığa dönüştürmesidir.
Öğrenmenin diğer bir yönü ise öğrenme sürecine dayanan soyut bir
etkinlik olmasıdır. Soyut tanımlar, bir etkiye karşılık gösterilen tepkinin,
öğrenenin hafızasına yerleşmesidir. Bunlar öğrenmenin nasıl olduğu
yönündeki tartışmaların sürdüğünü göstermektedir.
•Kısaca öğrenme ve öğretmeyle ilgili tartışmalar yeni değildir; zira bu ilgi
insanlık tarihi kadar eskidir. Örneğin, Platon’a göre bilgi insan zihninde
depolanmış olarak doğuştan vardır. Platon, öğrenmeyi, insan ruhunun
gördüklerini veya emdiklerini geri çağırma, hatırlama veya akla getirme
süreci olarak ifade etmektedir. Platon için öğretme, bireye bu
hatırlama sürecinde yardım etmektir. Ona göre birey daha önceden
herhangi bir olay, olgu veya nesne hakkında herhangi bir şey
bilmiyorsa, o bireyin o olguyu öğrenmesi imkânsızdır.
Öğrenme ve Öğrenme Kuramları
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 23
Değerlendirme
sorularını sistemde ilgili
ünite başlığı altında yer
alan “bölüm sonu testi”
bölümünde etkileşimli
olarak
cevaplayabilirsiniz.
DEĞERLENDİRME SORULARI
1. Koşullanma sürecinde nötr uyarıcının koşulsuz uyarıcı ile eşleştirilerek
aldığı yeni hal aşağıdakilerden hangisidir?
a) Tepki
b) Koşulsuz uyarıcı
c) Koşullu tepki
d) Koşullu uyarıcı
e) Koşulsuz tepki
2. Serap işe giderken köpek tarafından ısırılmıştır. Serap artık işe giderken
köpeklerin olmadığı bir yol seçmekte ve gördüğü bütün köpeklerden
korkmaktadır. Serap’ın durumunu açıklayan kavram aşağıdakilerden
hangisidir?
a) Ayırt etme
b) Genelleme
c) Sönme
d) Tepki genellemesi
e) Tepki yoğunluğu
3. Aşağıdakilerden hangisi beynin sağ ve sol yarım kürelerini dikkate alan ve
zihinsel deneyimlere nörofizyolojik açıdan destek sağlayan nörofizyolojik
öğrenme kuramının öğrenme ilkelerinden biri değildir?
a) Öğrenme fizyolojik bir olaydır.
b) Anlam yükleme, örüntüleme ile olur.
c) Duygular örüntülemede önemli yer tutar.
d) Beyin parça ve bütünü aynı anda algılar.
e) Öğrenme sadece amaçlı süreçlerden oluşur.
4. Aşağıdakilerden hangisi Köhler’in içgörüsel öğrenme ve prolem çözme
yaklaşımına göre öğrenme ve problem çözme ilkelerinden biri değildir?
a) Problem çözme sürecinde ön çözümden çözüme geçiş, anî ve kesin bir
şekilde gerçekleşir.
b) İçgörü yoluyla edinilen deneyim, genellikle net ve hatasızdır.
c) İçgörü yoluyla problem çözümü, uzun süre hatırlanır ve diğer
problemlerin çözümüne uyarlanabilir.
d) İçgörüsel öğrenmede kişiler arasında bir farklılık yoktur.
e) Zeki olanlar diğerlerine göre içgörüsel çözümde daha başarılıdırlar.
Öğrenme ve Öğrenme Kuramları
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 24
5. Bireyin, başka bir birey veya bir tutum objesi hakkında olumlu düşünceye
sahip olması durumunda ondaki tüm tutum ve davranışları olumlu görmesi
veya bir tutum objesi hakkında olumsuz düşüncelere sahip ise onunla ilgili
her şeyi olumsuz görmesi şeklindeki genellemeye ne denir?
a) Halo etkisi
b) Garcia etkisi
c) Genelleme etkisi
d) Tümevarım etkisi
e) Dedüksüyon etkisi
6. Aşağıdakilerden hangisi öğrenme için bir koşuldur?
a) Aşırı uyarılma
b) İçgüdü
c) Dikkat
d) Güdü
e) Geçmiş deneyimler
7. Koşullanmanın gerçekleşmesinin en önemli şartı aşağıdakilerden
hangisidir?
a) Nötr uyarıcı
b) Koşullu uyarıcının miktarı
c) Koşulsuz uyarıcının miktarı
d) Koşulsuz uyarıcının organizma için hayatî önem taşıması
e) Koşullu uyarıcı ve koşulsuz uyarıcı arasındaki zaman
8. Edimsel koşullanmada tepkinin tekrar ortaya çıkma olasılığını yükseltmek
için organizmaya verilen ödüle ne ad verilir?
a) Pekiştireç
b) Güdü
c) İhtiyaç
d) Ceza
e) Pekiştirme
Öğrenme ve Öğrenme Kuramları
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 25
9. Aşağıdakilerden hangisi bilgi işleme kuramına göre öğrenmeyi sağlayan
süreçlerden biri değildir?
a) Çevredeki uyarıcıların duyu organları yoluyla duyumsanması
b) Bilginin işlenerek duyusal kayıt altına alınması
c) Bilginin önce uzun süreli belleye kaydedilmesi
d) Bilginin tekrarlar yapılma yoluyla uzun süreli bellekte depolanması
e) Bilginin uzun süreli bellekten işleyen belleğe çağrılması veya
hatırlanması
10. Bağlantı kuramına göre aşağıdakilerden hangisi insanların uyaran-tepki
bağlantılarını seçmesi ve engellerini ayıklamasına etki eden faktörlerden
biri değildir?
a) Dürtü
b) İm
c) Ödül
d) Tepki
e) Kaçınma
Cevap Anahtarı
1.D, 2.D, 3.E, 4.D, 5.B, 6.C, 7.E, 8.A, 9.C, 10.E
Duygular ve Heyecanlar
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 21
Özet
•Duygu, insanın iç ve dış çevresinden gelen uyarıcıların, onda elem ya
da haz türünden izlenimler yaratmasıdır. Coşku ise kamçılanmış,
duyguya göre daha yoğun ve güçlü duygudur. Duyguya bakarak coşku,
insanda daha yüksek bedensel ve ruhsal değişiklikler yaratır. Coşku
insanın davranışını hızlandırır; ama aşırılaştığında davranışı
dondurabilir. İnsan olgunluk çağına kadar haz ve elem türünden
duygular yaşar. Duygu ve coşkular hem insanı davranışa yönelten bir
güdü, hem de bir davranışın sonucunda elde edilen sonuç olabilirler.
Ancak bir davranışın karmaşık süreci içinde duygunun, neden mi yoksa
sonuç mu olduğunu ayırmak zordur.
•Kişi gündelik yaşamında haz ve elem duygusu arasında gidip gelir. Haz
ve elem duygusal yaşamın iki yönü olarak ortaya çıkar. Bu iki uç
duygunun arasında ise şaşkınlık, umut, umutsuzluk, merak ve bekleyiş
gibi diğer birçok duygu vardır. Kısaca insan duygusal bir varlıktır.
Duygusal yaşamın niteliği bakımından insanlar birbirlerinden farklılık
gösterir. Bu farklılığın temelinde haz ve elem gibi iki zıt veya uç
duygunun yaşanma düzeyi veya yoğunluğu vardır.az ve elem sarkacının
haz ucuna yakın olanlar, neşeli, sevnçli, mutlu, huzurlu, coşkulu
insanlar olarak tanımlanırken; aynı sarkacın elem ucuna yakın olanlar
kederli, öfkeli, hüzünlü, gergin, stresli, karamsar ve kaygılı insanlar
olarak tanımlanırlar. Daha önce de ifade edildiği gibi haz ve elem bir
insanı başka bir insandan ayırır.Duygusal yaşamın süreklilik gösteren
özellikleri kişinin mizacını gösterir ve kişiler toplum içinde mizaçlarına
göre tanınırlar.
•Duygular ve heyecanlar gündelik yaşamda farklı tonlarda, farklı
yoğunlukta sürekli yaşanır. Her insan günün her anında, farklı bir
duygunun kontrolündedir. Mutluluk verici bir durumla karşılaştığı
zaman kişi mutluluk duygusunun, hüzün veren bir durumla karşılaştığı
zaman hüzün duygusunun, öfkeye neden olan durumla karşılaştığı
zaman öfke duygusunun, acı ve elem veren bir durumla karşılaştığı
zaman da acı veya elem duygusunun kontrolündedir. Her zaman bu tür
duygularla karşılaşmak gerekmeyebilir. Bazı durumlarda kişi kendisini
mutlu eden veya onda “haz” duygusu oluşturan bir duyguyu hayal
ederek “haz” duygusu, elem veya acı veren bir olayı hatırladığı zaman
“elem” veya “acı” duygusu yaşayabilir.
Duygular ve Heyecanlar
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 23
Değerlendirme
sorularını sistemde ilgili
ünite başlığı altında yer
alan “bölüm sonu testi”
bölümünde etkileşimli
olarak
cevaplayabilirsiniz.
DEĞERLENDİRME SORULARI
1. Bedensel fizyolojik değişikliklerin şekillenmesinde bireyin algıları ve
anlayışlarının etkili olduğunu, uyarılan bireyin de bu durumu çevresindeki
ipuçlarından yorumladığını savunan duygu kuramı aşağıdakilerden
hangisidir?
a) Bilişsel kuram
b) Sosyobiyolojik kuram
c) Cannon Bard kuramı
d) Duygusal kuram
e) Tepkisel kuram
2. Aşağıdakilerden hangisi bireyin yaşayabileceği 8 temel duygu durumundan
biri değildir?
a) Korku
b) Nefret
c) Acıma
d) Hayret
e) Umut
3. Aşağıdakilerden hangisi heyecanların incelenmesiyle ilgilidir?
a) Öznel yaşantı düzeyi
b) Genel yaşantı düzeyi
c) Sosyal yaşantı düzeyi
d) Bilişsel yaşantı düzeyi
e) Grupsal yaşantı düzeyi
4. Aşağıdakilerden hangisi kişinin öfkelenmesi durumunda birbiriyle ilişkiye
giren boyutlardan biri değildir?
a) Biliş
b) Duygu
c) İletişim
d) Refleks
e) Davranış
5. Aşağıdakilerden hangisi mutluluk duygusunun yaşanmasını sağlayan
faktörlerden biri değildir?
a) Sükûnete (durulum) ulaşmış bir psikolojik durum
b) Kişinin sadece kendisini değil, toplumun diğer fertlerini de yücelten bir
değerler sistemi
c) Bireysel çıkarlara fazla ilgi gösterme eğilimi
d) Kişinin kendini değerlendirmesinde gerçekçilik
e) Çevredeki insanlarla dostluk ve fedekarlık temelinde yürüyen iyi ilişkiler
Duygular ve Heyecanlar
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 24
6. Aşağıdakilerden hangisi duygu kuramlarından biri değildir?
a) James-Lange kuramı
b) Cannon Bard kuramı
c) Bilişsel kuram
d) Sosyobiyolojik kuram
e) Malow-Rogers kuramı
7. Aşağıdakilerden hangisi duyguların iletilmesinde belirleyici unsurlardan biri
değildir?
a) Jest-mimik
b) Ses tonu
c) Göz teması
d) Samimiyet
e) Aradaki mesafe
8. Aşağıdakilerden hangisi başarı gereksinimi yüksek olan bireylerde görülen
bir durum değildir?
a) İşlerin iyi olması için çabalarlar.
b) Okul başarıları diğer öğrencilere göre daha yüksektir.
c) Maaşa yapılan zam, güdüleyici bir etkidir.
d) İnisiyatif kullanabilirler.
e) Başarabilecekleri işlerin üzerinde olan işlerden kaçınırlar.
9. Aşağıdakilerden hangisi bastırılmış duyguların kendini ifade etme
biçimlerinden biri değildir?
a) Kaygı
b) Depresyon
c) Psikosomatik semptomlar
d) Kas gerginliği
e) Kontrolsüz sevinç
10. Aşağıdakilerden hangisi öfke sürecinde ortaya çıkan aşamalardan biri
değildir?
a) Fiziksel veya psikolojik uyaran(lar) duyguyu harekete geçirir.
b) Yoğun stresle başlar.
c) Vücut enerjisini arttıran adrenalin salgısı artar.
d) Kalp ve nabız sıklığı artar.
e) Kan basıncı dolayısıyla tansiyon yükselir.
Cevap Anahtarı
1.A, 2.C, 3.A, 4.D, 5.C, 6.E, 7.D, 8.E, 9.E, 10.B
İletişim
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 23
Özet
•İnsan ilişkilerinin sürdürülmesi için iletişim zorunludur. Bir bakıma iletişim, insanın
yaşamını sürdürmesinin zorunlu bir unsurudur. İletişim, yaşamı anlamlandırma
sürecidir. İnsan bu anlamlandırma sürecinde kendisiyle, başkasıyla veya grupla
iletişime girer ve gündelik tecrübelerinde pek çok etkinliği iletişim kurarak
gerçekleştirir. Bugün iletişim alanında kullanılan tekniklerde hızlı ve önemli
gelişmeler yaşanmaktadır. İletişim alanındaki gelişmeler, bireysel, örgütsel ve
ülkeler arasında kurulan iletişim ağları sayesinde veri iletimini kolaylaştırmakta ve iş
yapma yöntemlerinde köklü değişikliklere neden olmaktadır.
•İletişim, insanın kendini sosyal bir varlık olarak ifade etmesi için zorunludur. İnsan,
çevresi ile iletişim kurarak yaşar. Onun her davranışı, konuşması, susması, kısaca
duruşu kendini ifade etmesidir; yani mesaj iletmesidir. İletişim, anlam üretme,
iletme ve algılama sürecidir. İletişimin asıl amacı, anlaşılabilir mesajların
gönderilmesi ve karşı tarafın tutum ve davranışlarında değişiklik yapmaktır. İnsan
yaşamını iletişim kurarak sürdürür. Yaşam bir bakıma iletişim kurma serüvenidir.
Normal zihinsel fonksiyonlara sahip olan bir insan, iletişim kurmadan yaşayamaz.
İletişim, insanın bireysel ve sosyal yaşamının vazgeçilmez unsurudur. İnsan gündelik
yaşamında diğer insanlarla, kurumlarla, gruplarla veya kendisiyle iletişim kurarak
yaşar.
•Bireysel, örgütsel ve toplumsal yaşam biçimlerinde iletişim bir ihtiyaçtır. Bir sosyal
yapı içinde iletişime ihtiyaç göstermeyen hiçbir iş yoktur; çünkü iletişim, insanların
birbirlerini anlamaları için gerekli olan bir köprüdür. Köprünün bir ayağında kaynak,
diğer ayağında alıcı (hedef) bulunur. İletişim, bu iki ayak arasındaki mesaj
alışverişidir. İletişimi kaynaktan, alıcı veya alıcılara mesajın iletilmesi olarak
düşünmek doğru değildir; çünkü mesajı gönderen kişinin genellikle bir amacı vardır.
Kaynak, gönderilen mesaj doğrultusunda hedefin bir davranışta bulunmasını bekler.
Hedefin göstereceği davranış ise mesajı alma biçimine ve mesajın alınma
derecesine bağlıdır. Mesajı gönderenin (kaynak) istediği davranışın, alıcı tarafından
gösterilmesi halinde etkin iletişim gerçekleşir. İnsan ister tek başına, ister toplumla
birlikte yaşasın, amacına iletişim kurarak ulaşabilir.
İletişim
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 24
Değerlendirme
sorularını sistemde ilgili
ünite başlığı altında yer
alan “bölüm sonu testi”
bölümünde etkileşimli
olarak
cevaplayabilirsiniz.
DEĞERLENDİRME SORULARI
1. Aşağıdakilerden hangisi geri bildirimin amaçlarından değildir?
a) Mesajın anlaşıldığının bildirilmesi
b) Mesajın alındığının bildirilmesi
c) Mesaja uyumlu davranış gösterildiğinin bildirilmesi
d) Mesajın algılandığının bildirilmesi
e) Mesajın anlaşılmadığının bildirilmesi
2. Aşağıdakilerden hangisi kişiler arası iletişimi engelleyen faktörlerden biri
değildir?
a) Sözcüklere boğulma
b) Anlatılanların karıştırılması
c) Mesajı algılayamama
d) Mesajın uzun olması
e) Fiziksel çevre engelleri
3. Dinleyicinin konuşmacının sözlerini kritik etmeden, konuşmacının
söyledikleri üzerinde düşünmesine izin veren dinleme biçimine ne denir?
a) Empatik dinleme
b) Savunucu dinleme
c) Eleştirel dinleme
d) Yargıç tarzı dinleme
e) Kapsayıcı dinleme
4. Aşağıdakilerden hangisi dil ve anlatım güçlüklerinin ortadan kaldırılmak için
takip edilecek adımlardan biri değildir?
a) Mecaz, istiare ve teşbih sanatlarına fazla yer verilmemelidir.
b) Kısa kelimeler, uzun kelimelere; kısa cümleler, uzun cümlelere tercih
edilmelidir.
c) Cümlenin anlamına katkısı olmayan kelime, cümle içinde
bulunmamalıdır.
d) Meslek dili (jargon) ile konuşulmalıdır.
e) Olumlu anlamları olan sözcükler seçilmelidir.
5. Aşağıdakilerden hangisi etkin dinleme becerileri öğelerinden biri değildir?
a) Konuşmacıya kolaylık sağlamak
b) Dikkatleri dağıtan şeyleri ortadan kaldırmak
c) Eleştirel dinleme yapmak
d) Kendini rahat tutmak
e) Soru sormak
İletişim
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 25
6. Aşağıdakilerden hangisi iletişim sürecinin unsurlarından biri değildir?
a) Gönderici
b) Mesaj ve mesaj kanalı
c) Geri bildirim
d) Gürültü
e) Alıcı
7. Beden dili açısından aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
a) Beden dili sözlü iletişimin bütünleyicisidir.
b) Sözlü iletişim her ülkenin konuştuğu dile göre değiştiği halde, beden
dili her kültürde aynıdır.
c) Beden dilinde makro hareketler kontrol edilebilirken, mikro
davranışlar kontrol edilemez.
d) Beden dili sayesinde karşımızdakinin davranışlarından düşüncelerini
anlayabilmemiz mümkün olur.
e) Her toplum kendi kültürüne göre farklı beden dili geliştirmiştir.
8. Aşağıdakilerden hangisi iletişimin temel amaçlarından biri değildir?
a) İletilecek mesajın kodlanması ve iletilmesi
b) Mesajın kodunun çözülmesi ve filtre edilmesi
c) Mesajın algılanması ve değerlendirilmesi
d) Mesajın kabul edilmesi,
e) Alıcının bilgilendirilmesi
9. Aşağıdakilerden hangisi iletişimin engellerini aşmak için kullanılacak
yöntemlerden biri değildir?
a) Algılama farklılıkları ve yetersizliği
b) Dil farklılıklılarını ortadan kaldırmak
c) Duygusal reaksiyonları ortadan kaldırmak
d) Sözlü ve sözsüz iletişim arasındaki uyuşmazlığı aşmak
e) Güven duygusunu ortadan kaldırmak
10. Aşağıdakilerden hangisi kişiler arası iletişim sürecinin istenilen
biçimde gerçekleşmesini engelleyen faktörlerden biri değildir?
a) Sözcüklere boğulma
b) Anlatılanların karıştırılması
c) Mesajı algılayamama
d) Aşırı ilgi
e) Fiziksel çevrenin verdiği rahatsızlıklar
Cevap Anahtarı
1.C,2.D,3.A,4.D,5.C, 6.D, 7.B, 8.E, 9.E, 10.D
Algılama ve Algı Yasaları
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 21
Özet
•Algılama, organizmanın çevresinde olup bitenleri anlamlandırması,
değerlendirmeler yapması için uyarıcıların duyu verileri şeklinde beyne
ulaşmasıyla başlayan ve söz konusu uyarıcıların tanınması,
tanımlanması ve değerlendirilmesiyle yani algılanmasıyla süren ve
sürecin sonunda bir şekil, desen, sertlik, yumuşaklık, soğukluk, sıcaklık
şeklinde bir algıyla biten süreçtir. Algılama, duyu organları ile elde
edilen her tür uyaranın beyinde şekillenmesi ve görünüm
kazanmasıdır. Tanımdan da anlaşıldığı gibi algılama sadece bir tanıma
ve tanımlama değildir; aynı zamanda uyaranların yorumlanması,
karşılaştırılması ve değerlendirilmesiyle oluşan bir süreçtir. Algılama
sürecinde uyaranlara yorum karıştığı için uyaran farklı, algı ise daha
farklıdır. Başka bir ifadeyle gerçek ile algının farklı olması, süzgeçten
geçirme nedeniyledir. Süzgeçten geçirme duyuların algıladığı
uyaranların seçilmesi ve yorumlanarak algılanmasıdır.
•Algılama sürecinde kişi, uyarıcı ile önceki bilgileri arasında bir
uyumlaştırma yapmaya çalışır. Bu nedenle uyumlaştırma sürecinde
gerçek, kişinin algılamasının etkisinde kalarak farklılaşır. Kişi, uyarıcıyı
eski bilgilerine dayanarak yorumladığı için aynı uyarıcı farklı kişiler
tarafından farklı biçimde algılanır. Kişide o uyarıcıya dair eski bir veri
veya bilgi yoksa uyumlaştırma-uyarlama yapılamaz. Algılamanın
yapılabilmesi, duruma veya nesneye ait bir kanaatin olmasına bağlıdır.
Uyumlaştırma sürecinde birey, uyaranlara bazı eklemeler veya
çıkarmalar yapar. Bunun nedeni durumun kişinin istediği gibi
algılanmasını sağlamaktır. Yalan ifadeler bu ekleme ve çıkarmanın
örneklerdir.
•Algılamayı kolaylaştıran çeşitli faktörler vardır. Büyüklük bunlardan
biridir. Büyük nesneler küçüklerden daha fazla dikkati çeker ve
algılamayı kolaylaştırır. Zıtlık da algılamayı kolaylaştıran diğer bir
faktördür. Birbirine zıt renkler, şekiller, nesneler daha çok ilgi çeker.
Algılamayı etkileyen diğer bir faktör ise tekrardır. Tekrarlanan
uyaranlar bir kez görülenlerden daha fazla dikkati çeker. Tekrarlar
algılamayı kolaylaştırdığı gibi öğrenmeyi de kolaylaştırır; ancak rutin
tekrarlar yeterince uyarılmaya neden olmadığı için algılamayı azaltır.
Algılamayı kolaylaştıran diğer bir faktör hareketli cisimlerin hareketsiz
olanlara göre daha fazla dikkati çekmesidir. Algılama bazen illüzyon ve
halüsinasyon gibi algı yanılmalarıyla bozulur. Bu nedenle çoğu kez
uyarıcı farklı, algı farklıdır.
Algılama ve Algı Yasaları
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 22
Değerlendirme
sorularını sistemde ilgili
ünite başlığı altında yer
alan “bölüm sonu testi”
bölümünde etkileşimli
olarak
cevaplayabilirsiniz.
DEĞERLENDİRME SORULARI
1. İnsanın olayları sağlıklı değerlendirebilmesini algılarının sağlamlığı ve
doğruluğu belirler. Buna göre algılamanın sağlamlığı aşağıdakilerden
hangisine bağlıdır?
a) Gerçek izlenimlere
b) Gerçek duygulara
c) Gerçek algılara
d) Algılama yeteneğine
e) Zihinsel yeteneklere
2. Uzaklık ipuçlarının kişiyi yanıltmasına ne denir?
a) İllüzyon
b) Halüsinasyon
c) Ponzo etkisi
d) Phi (fi) fenomeni
e) Algı yanılması
3. İnsan duyu organlarıyla çevresindeki çeşitli uyarımlara ulaşır. Çevre
uyarımları duyular vasıtasıyla alınıp bilinçte değerlendirildiği zaman
algılamanın gerçekleşmesine ne denir?
a) Duyu süreçleri
b) Simgesel süreçler
c) Algı süreçleri
d) Öğrenme süreçleri
e) Kavrama süreçleri
4. İnsanın olayları sağlıklı değerlendirebilmesi algılarının sağlamlığı,
doğruluğu, reel olana uygunluğu ile ilgilidir; buna göre aşağıdakilerden
hangisi algılamanın sağlamlığı ile ilgili değildir?
a) Gerçek izlenimlere dayanma
b) Doğru, gerçek duyulara dayanma
c) Öğrenmeye dayanma
d) Gerçek algılara dayanma
e) Gerçek algılama yeteneğine dayanma
5. Aşağıdakilerden hangisi bir çıkarsamanın doğru olabilmesi için, ilişkiye
dayanak olan davranışların taşıması gereken özelliklerden biri değildir?
a) Davranış yarar sağlayıcı olmalıdır
b) Davranış tutarlı olmalıdır
c) Davranış belirgin olmalıdır
d) Davranış başkalarınca da yapılabilir olmalıdır
e) Davranış insanın yalnız başına olduğunda da yapılabilir olmalıdır
Algılama ve Algı Yasaları
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 23
6. Aşağıdakilerden hangisi algı türlerinden biri değildir?
a) Hayal algısı
b) Görüş algısı
c) Duyu algısı
d) Akıl algısı
e) Vehim algısı
7. Herkesin eşit bir algılama yeteneği yoktur ve algılamada eşitliği bozan çeşitli
etkenler aşağıdakilerden hangisidir?
a) İhtiyaçlar
b) Beklentiler
c) Alışkanlıklar
d) Bilgi ve deneğim
e) İlgiler
8. Gestalt psikologlarına göre aşağıdakilerden hangisi algı yasası değildir?
a) Zemin-şekil yasası
b) Yakınlık yasası
c) Süreklilik yasası
d) Benzemezlik yasası
e) Pragnaz yasası
9. Aşağıdakiletrden hangisi algı sürecinin unsurlarından biri değildir?
a) Uyarıcı
b) Duyu
c) İzlenim
d) Kavrama
e) Anlam
10. Aşağıdakilerden hangisi dikkati ve dikkat yoluyla algılamayı belirleyen
uyarıcı ve bireysel özelliklere ilişkin etkenlerden biri değildir?
a) Şiddet ve büyüklük
b) Kontrast
c) Hareket
d) Tekrar ve pekiştirme
e) Benzerliklerden yararlanma
Cevap Anahtarı
1.E, 2.C, 3.A, 4.C, 5.A, 6.B, 7.C, 8.D, 9.D, 10.E
Kişilik
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 21
Özet
•Bireyi tanımlayan görece dengeli özellikler seti şeklinde tanımlanan kişilik,
insanların kendilerini ve diğerlerini nasıl gördüklerini ve
değerlendirdiklerini, diğerlerini nasıl etkilediklerini, iç ve dış ölçülebilir
özelliklerinin neler olduğunu ve birey-durum etkileşiminin nasıl
gerçekleştiğini açıklayan bir kavramdır. Hem kalıtsal hem de çevresel
faktörlerin kişiliğin oluşumunu etkileyen faktördir. Kişiliğin oluşumunu
etkileyen çevresel unsurlar; aile, toplum ve kültür ve deneyim olarak ifade
edilmektedir.
•Kişiliğe ilişkin araştırmalar kişilik kuramlarını ortaya çıkarmıştır.
Psikolojideki bu farklı bakış açıları nomotetik (kural koyucu) ve idiyografik
(bireysel) yaklaşımlar olarak sınıflandırılmaktadır. Nomotetik kuramlar
kişiliği, özelliklerin belirlenmesi ve ölçümü ile ortaya koymaya çalışırken
idiyografik kuramlar ise kişiliği tanımlamada her bireyin eşsizliğinin
dikkate alınması gerektiğini savunmaktadır. Diğer taraftan Eysenck,
kişiliğin önemli boyutlarını belirlemek için gerçekleştirdiği çalışmalar
sonucunda kişiliğin iki önemli boyutu olduğu görüşünü ileri sürmüştür.
Bunlar dışa dönüklük-içe dönüklük ve nevrotiklik-dengelilik şeklindedir.
Her iki boyut açısından bireyin kişiliğinin ölçek üzerinde hangi noktada yer
aldığı testlerle ortaya çıkarılmaktadır.
•Kişilik kuramlarının pek çoğu birtakım ölçüm araçları ile kişiliğin
ölçülebileceğini ifade etmektedir. Kişiliği ölçmek amacıyla kullanılan
yöntemler üç başlık altında incelenebilir: Objektif testler, projektif testler
ve davranışsal ölçümler. Objektif testler, bireyin önceden hazırlanmış bir
ifade setindeki maddelere doğru, yanlış ya da evet, hayır şeklinde cevap
vermesi ile gerçekleştirilen testlerdir. Projektif testlerde bireylere, soyut
bir şekil ya da resim gösterilmekte ve bireylerden ne gördüklerine ilişkin
tanımlamalar yapması istenmektedir. Davranışsal ölçümlerde ise kontrol
altındaki durumsal koşullarda bireyin sergilediği davranışı gözlemlemek
esastır.
Kişilik
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 22
Değerlendirme
sorularını sistemde ilgili
ünite başlığı altında yer
alan “bölüm sonu testi”
bölümünde etkileşimli
olarak
cevaplayabilirsiniz.
DEĞERLENDİRME SORULARI
1. Eysenck’e göre melankolik bir bireyin aşağıdaki özelliklerden hangisine
sahip olması beklenemez?
a) Kaygılı
b) Antisosyal
c) Hırçın
d) Konuşkan
e) Ketum
2. Aşağıdakilerden hangisi Beş Büyük Faktör Kuramına ait kişilik
boyutlarından biri değildir?
a) Dışa dönüklük
b) Duygusal Denge
c) Uyumluluk
d) Sorumluluk
e) Mükemmelcilik
3. Bireyin sosyal çevresinin ona yansıttığı davranış ve tepkiler sonucu oluşan
kendi resmi aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir?
a) Ego
b) İd
c) Süperego
d) Ayna benlik
e) Genelleştirilmiş başkası
4. İnsanlara güvenmeyen birinin diğerlerini güvensiz bulması aşağıdaki
savunma mekanizmalarından hangisine örnek olarak düşünülebilir?
a) Yüceltme
b) Bastırma
c) Yadsıma
d) Karşıt tepki oluşturma
e) Yansıtma
5. Bireylere bir resim, soyut bir şekil ya da resmin gösterildiği ve bireylerden
ne gördüklerine ilişkin tanımlamalar yapmalarının istendiği testler
aşağıdakilerden hangisidir?
a) Projektif testler
b) Objektif testler
c) Davranış ölçümü
d) Analitik testler
e) Zekâ testleri
Kişilik
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 23
6. Aşağıdakilerden hangisi kişiliği belirleyen çevresel faktörlerden biri
değildir?
a) Kalıtım
b) Aile
c) Toplum
d) Kültür
e) Deneyim
7. Oluşturduğu kişilik modelinde kişiliğin bireyin günlük yaşam
içerisinde belirli bir durum ya da ortamda ne yapacağını belirleyen
faktörler bütünü olduğunu ifade eden aşağıdakilerden hangisidir?
a) Eysenck
b) Catell
c) Erikson
d) Cooley
e) Mead
8. Sosyal dünyanın onu yaşayan bireylerin zihninde yaratıldığı ya da
anlamlandırıldığı fikrini savunan ve kişiliğin eşsizliğini vurgulayan
kuramlar aşağıdakilerden hangisidir?
a) Kalıtımcı kuramlar
b) Nomotetik kuramlar
c) İdiyografik kuramlar
d) Kuralcı kuramlar
e) Analitik kuramlar
9. Aşağıdakilerden hangisi bireyin istekleri ile yapması gerekenler
arasında bir arabulucu işlevi görür?
a) Ego
b) İd
c) Süperego
d) Ayna benlik
e) Genelleştirilmiş başkası
Kişilik
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 24
10. NEO Kişilik Envanteri aşağıdakilerden hangisine örnek olarak
verilebilir?
a) Projektif testler
b) Objektif testler
c) Davranış ölçümü
d) Analitik testler
e) Zekâ testleri
Cevap Anahtarı
1.D, 2.E, 3.D,4.E, 5.A, 6.A, 7.B, 8.C, 9.A, 10.B
Gruplar
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 18
Özet
•Gruplar insan davranışını anlamada ve açıklamada önemlidir. Belli amaçlar ve
bunları gerçekleştirme çabası çerçevesinde toplanmış, belli kurallara göre, belirli
bir süre karşılıklı sosyal ilişki ve etkileşimde bulunan, en az iki kişiden oluşan,
görece sürekli birey topluluğudur. Grup, yığın kavramının aksine üyeleri arasında
süreklilik temelinde bir etkileşimi içermektedir. Yığın ise bir şekilde geçici bir
nedenle, kısa bir süreliğine bir arada olan insan topluluğudur. Grup kavramı ile
birlikte alınan bir başka olgu olan kategori de benzer ve ortak sosyal özellikleri
olan insanlardan oluşmaktadır. Takım kavramı ise ortak bir amaca, performans
hedefine ulaşmak için karşılıklı sorumluluk anlayışı çerçevesinde, birbirini
tamamlayıcı becerileri olan küçük sayıdaki insan topluluklarıdır.
•Birçok grup türünden söz etmek mümkündür. Bunlar, birincil ve ikincil grup,
biçimsel ve biçimsel olmayan grup, iç ve dış grup, üyelik grupları ve referans
grupları ve diğer gruplar şeklinde ifade edilebilir. Birincil gruplar, üyeleri
arasında birincil, bir başka deyişle yüz yüze ve samimî ilişkilerin olduğu gruptur.
İkincil gruplar ise, birincil grupların dışındaki her türlü, büyük çaplı, önemli,
biçimsel (resmi) gruplardır. Biçimsel gruplar, belirli amaçları gerçekleştirmek
maksadıyla biçimsel bir şekilde oluşturulmuş, yazılı kurallar çerçevesinde işleyen
gruplardır. Biçimsel olmayan gruplar ise yazılı kurallarla değil, grup üyeleri
arasındaki sosyal etkileşimin sonucunda ortaya çıkan oluşumlardır. İç grup,
bireyin ait olduğu, etkileşimde bulunduğu ve bizlik duygusunu paylaştığı bir
sosyal gruptur. Dış grup ise bireyin kendini bir parçası olarak görüp
değerlendirmediği ya da ait olmadığı gruplardır. Üyelik grupları, kişilerin üyesi
bulundukları ve içinde etkileşimde bulundukları gruplardır. Referans grupları ise
birey için geçerli olan tutum ve davranışların oluşumunu sağlayan ve bir
anlamda bireyin ideali olan gruplardır.
Gruplar
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 19
Değerlendirme
sorularını sistemde ilgili
ünite başlığı altında yer
alan “bölüm sonu testi”
bölümünde etkileşimli
olarak
cevaplayabilirsiniz.
DEĞERLENDİRME SORULARI
1. Benzer ve ortak sosyal özellikleri olan insan toplulukları aşağıdaki
kavramlardan hangisi ile ifade edilmektedir?
a) Kategori
b) Yığın
c) Takım
d) Grup
e) Toplum
2. Aşağıdaki grup sınıflamalarından hangisi üyeler arasındaki etkileşimin
doğası temel alınarak yapılmış bir tasniftir?
a) Biçimsel-Biçimsel olmayan
b) İç-Dış
c) Büyük-Küçük
d) Birincil-İkincil
e) Geçici-Sürekli
3. Aşağıdaki gruplardan hangisine birey üye olmayıp, üyeliği arzu etmektedir?
a) Biçimsel gruplar
b) Üyelik grupları
c) Referans grupları
d) Birincil gruplar
e) İkincil gruplar
4. Bir grup içerisindeki sebep-sonuç ilişkileri, grupların oluşumu ve işleyişleri,
grubun herhangi bir kısmında meydana gelen bir değişikliğin diğerleri ve
grubun bütünü üzerinde meydana getirdiği etki ve tepkiler şeklinde
tanımlanan olgu aşağıdakilerden hangisidir?
a) Grup dinamikleri
b) Grup normları
c) Grup yapısı
d) Grup liderliği
e) Grup iletişimi
5. Grubun, bireyin belirli ortamlarda yerine getirmesini istediği beklentiler
dizisini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
a) Grup dinamizmi
b) Norm
c) Ünvan
d) Rol
e) Statü
Gruplar
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 20
6. Aşağıdakilerden hangisi grup olarak tanımlanan bir topluluğun
özelliklerinden biri değildir?
a) Birbirleriyle etkileşim halinde olma
b) Psikolojik olarak birbirlerinin farkında olma
c) Aynı yer ve zamanda bir arada olma
d) Kendilerini bir grup olarak algılama
e) Belirli beklenti ya da amaçlara ulaşma dürtüsüyle etkileşimde
bulunma
7. Aşağıdaki olgulardan hangisi grup olgusundan çok takım olgusunu
yansıtmaktadır?
a) Bireysel liderlik
b) Müşterek çıktılar
c) Bireysel performans
d) Bireysel sorumluluk
e) Bireysel çıktılar
8. Bireyin kendini bir parçası olarak görüp değerlendirmediği ya da ait
olmadığı gruplar aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilmektedir?
a) Biçimsel grup
b) Biçimsel olmayan grup
c) Birincil Grup
d) İç grup
e) Dış grup
9. Grup oluşum ve gelişim aşamalarından hangisinde odak noktası; kişiler
arası ilişkilerden grubun amacına yönelik olarak yapılması gerekenlerin
kararlaştırılmasına kaymaktadır?
a) Karşılıklı kabul
b) Karar verme
c) Motivasyon
d) Bağlılık
e) Kontrol
10. Grup üyeleri tarafından uygun görülen davranış kalıpları aşağıdaki
kavramlardan hangisi ile ifade edilmektedir?
a) Grup dinamikleri
b) Grup normları
c) Grup yapısı
d) Grup liderliği
e) Grup iletişimi
Cevap Anahtarı
1.A, 2.D, 3.C, 4.A, 5.D, 6.C,7.B, 8.E, 9.B, 10.B

By admin

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir